БНХАУ-ын эрэлтийн өсөлтөөр Монгол Улсын 4 сарын нүүрсний экспорт шинэ түүхэн дээд хэмжээнд хүрэв
orgil orgil
Verified Editorial
Монгол Улс 2026 оны 4 сард 11.54 сая тонн нүүрс экспортолж, өнгөрсөн 3 сард тогтоосон 11.06 сая тонны түүхэн дээд амжилтыг давав.
Нүүрс · Экспорт · Монгол–Хятад худалдаа
Монгол Улсын бүх төрлийн нүүрсний экспорт 2026 оны 4 сард 11.54 сая тоннд хүрч, өнгөрөгч 3 сард тогтоосон 11.06 сая тонны түүхэн дээд хэмжээг давж, шинэ дээд амжилт тогтоолоо. Энэ тухай Монгол Улсын Гаалийн ерөнхий газрын (ГЕГ) хамгийн сүүлийн статистик мэдээнд дурдсан байна.
Сарын экспортын хэмжээ хоёр сар дараалан 11 сая тонны босгыг давсан нь 2024 онд дунджаар сард 7.1 сая тонн орчим, 2025 онд 7.4 сая тонн орчим экспортолж байсантай харьцуулахад огцом өсөлтийг харуулж байна. Үүний цаана БНХАУ-ын ган үйлдвэрлэлийн эрэлт идэвхтэй байгаа, Монгол–Хятадын хилийн боомтуудын дамжуулах чадавхи нэмэгдсэн зэрэг хүчин зүйлс байгаа гэж зах зээлийн ажиглагчид үзэж байна.
Бүтээгдэхүүний бүтэц: битумт нүүрс зонхилсон хэвээр
Сүүлийн саруудын тоо баримтаас үзвэл, ган хайлуулахад голчлон ашиглагддаг битумт нүүрс (коксжих нүүрс) Монгол Улсын нүүрсний экспортын дийлэнхийг буюу 90 орчим хувийг тогтмол эзлэн байна. 2026 оны 3 сард боловсруулаагүй битумт нүүрс 7.93 сая тонн, баяжуулсан битумт нүүрс 2.01 сая тонн, нийт 9.94 сая тонн буюу сарын экспортын 89.9 хувийг бүрдүүлсэн. Үлдсэн хэсгийг хүрэн нүүрс 544,583 тонн, бусад төрлийн нүүрс (гол төлөв эрчим хүчний нүүрс) 517,013 тонн, хагас антрацит 58,789 тонн тус тус эзэлжээ.
“Хятадын зах зээлийн эрэлт идэвхтэй байсаар л байгаа цагт Монголын экспортын динамик 2-р улиралд ч өсөлтийн чиг хандлагатай хэвээр байх төлөвтэй.”
Хятадын идэвхтэй эрэлт гол хөдөлгөгч хүч
Шинэ түүхэн дээд амжилтыг бий болгосон гол хүчин зүйл нь БНХАУ-ын худалдан авагчдын идэвхтэй эрэлт болохыг олон улсын зах зээлийн мэргэжилтнүүд онцолж байна. Хятадын дотоодын нүүрсний зах зээлийн өсөлтийн чиг хандлага монгол нүүрсний наймаалцалд хүртээмжтэй маржин олох боломжийг бүрдүүлж, импортлогчдын идэвхийг улам нэмэгдүүлсэн. 4 сард ч мөн адил Монгол Улсын нүүрсний экспортын цорын ганц зорилтот зах зээл нь БНХАУ хэвээр байв.
Дэлхийн эрчим хүчний нийлүүлэлтийн талаарх санаа зовниол, түүний дотор АНУ–Иран хоёрын хооронд үргэлжилж буй геополитикийн хурцадмал байдлын нөлөөгөөр Хятадын нүүрсний үнэ хэдэн сар тогтвортой өссөөр ирлээ. Монгол нүүрс нь Хятадын ган үйлдвэрүүдэд дотоодын дээд зэргийн коксжих нүүрсний чухал нөхөн нийлүүлэлт болж байгаа учир Хятадын дотоодын зах зээлийн чиг хандлага монгол экспортлогчдын борлуулалтын үнэд шууд тусгагдаж байна.
Үнэ: нэг жил гаруйн дээд хэмжээнд
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК (ЭТТ)-ийн нийтэлдэг лавлагаа үнээр коксжих түүхий нүүрсний тонн нь 2025 оны зуны улирлын сүүлчээр 72–75 ам.долларын доод түвшинд хүрч байсан бол 2026 оны 4 сард 85–88 ам.долларт хүрсэн. Энэ нь сүүлийн нэг жил гаруйн хугацааны хамгийн өндөр түвшний нэг бөгөөд экспортлогчдын маржин сайжирч, нийлүүлэлтийн идэвхтэй байдлыг дэмжсэн чухал хүчин зүйл болсон.
Хятад тал дахь үнийн динамикийг авч үзвэл, Ганцмодны эсрэг талд буюу Хятадын ӨМӨЗО-ны Ганц мод (Ganqimaodu) боомтод монгол 5# түүхий нүүрсний үнэ 3 сарын сүүлээр тонн нь 1,170 юань (171 ам.доллар) орчимд хүрсэн нь 2024 оны 10 сараас хойшхи хамгийн өндөр түвшин болсон гэж олон улсын зах зээлийн ажиглагчид мэдээлжээ. Энэхүү үнийн орчин 4 сард ч хэвээр үргэлжилсэн нь нийлүүлэгчдийн идэвхийг улам нэмэгдүүлсэн.
Хилийн боомтын ачаа эргэлт түүхэн дээд түвшинд
Монгол–Хятадын хилийн гол боомтууд буюу Гашуунсухайт (Хятадын Ганц мод боомтын эсрэг тал), Шивээхүрэн (Сэхэх боомтын эсрэг тал) болон Ханги (Мандал боомтын эсрэг тал)-аар дамжсан нүүрсний хэмжээ түүхэн дээд хэмжээнд хүрсэн хэвээр байна. Mysteel-ийн хяналт мэдээгээр 2026 оны 1-р улиралд эдгээр гурван боомтоор Хятадын талд нэвтэрсэн нүүрсний хэмжээ дунджаар 362,676 тонн/өдөр байсан нь 2025 оны 3 сарын дундаж 163,604 тонн/өдөртэй харьцуулахад хоёр дахин нэмэгдсэн үзүүлэлт юм.
Боомт тус бүрийн ачаа эргэлтийг авч үзвэл, 1-р улиралд Ганцмодны эсрэг талын Ганц мод боомтоор 13.17 сая тонн (өмнөх оны мөн үеэс +50%), Сэхэх боомтоор 9.18 сая тонн (+83%), Мандал боомтоор 3.45 сая тонн (+182%) нүүрс тус тус нэвтэрсэн нь холбогдох боомтын захиргаадын мэдээнд дурдагдсан байна. Боомтуудын дамжуулах чадавхийн сайжруулалт, мөн төмөр замын ачаа эргэлтийн өсөлт нь сүүлийн саруудын экспортын өсөлтийг дэмжсэн гол үндэс болсон.
Жил, сараар харьцуулсан үзүүлэлт
| Үзүүлэлт | 2026.04 | 2026.03 | 2025.04 | Сараар | Жилээр |
|---|---|---|---|---|---|
| Нийт экспорт (сая тн) | 11.54 | 11.06 | 7.43 | +4.3% | +55.3% |
| Эхний 4 сарын дүн (сая тн) | 39.09 | — | 24.97 | — | +56.5% |
Эхний 4 сарын дүн ба жилийн төлөв
2026 оны эхний 4 сарын байдлаар Монгол Улс нийт 39.09 сая тонн нүүрс экспортолсон бөгөөд энэ нь өмнөх оны мөн үеийн 24.97 сая тонноос 56.5 хувиар өссөн үзүүлэлт болж байна. Энэ хурд хадгалагдвал 2026 онд Монгол Улсын жилийн нүүрсний экспорт түүхэндээ анх удаа 110 сая тонноос давах магадлалтай болоод байна. Эдийн засагчид болон уул уурхайн салбарын төлөөлөгчид жилийн дүн 100–115 сая тонны хооронд хэлбэлзэх магадлал өндөр гэж тооцоолж байгаа боловч 2-р хагасын Хятадын ган үйлдвэрлэлийн идэвх, дэлхийн эрчим хүчний зах зээлийн хэлбэлзлээс ихээхэн хамаарна гэж онцлоод байна.
Хятадын ган үйлдвэрлэлийн идэвхтэй байдал, дэлхийн эрчим хүчний зах зээлийн нөхцөл байдал гэнэт өөрчлөгдөхгүй тохиолдолд Монгол Улсын нүүрсний экспортын өсөлтийн чиг хандлага 2-р улиралд ч үргэлжлэх төлөвтэй гэж зах зээлийн мэргэжилтнүүд тэмдэглэж байна. Мөн боомтын дэд бүтцийн тэлэлт, төмөр замаар Гашуунсухайт хүртэлх тээвэрлэлтийн чадавхи цаашид сайжрах нь дунд хугацаанд нийлүүлэлтийн дээд хязгаарыг өргөтгөж байгаа гол хүчин зүйл юм.
Тоо мэдээний эх сурвалж: Монгол Улсын Гаалийн ерөнхий газар (ГЕГ); «Эрдэнэс Тавантолгой» ХК (ЭТТ); хилийн боомтуудын захиргаа; олон улсын зах зээлийн мэдээллийн агентлагууд (Mysteel Global г.м.).
© 2026. Энэхүү тойм нь зөвхөн мэдээллийн зориулалттай бөгөөд хөрөнгө оруулалт, худалдаа хийх зөвлөмж биш болно.