Нийлүүлэлтийн тасалдлаас үүдэн Азийн орнууд LNG-ээс татгалзаж, эрчим хүчний нүүрсний үнэ өсөв
odko tu-
Verified Editorial
Ойрхи Дорнодын LNG-ийн нийлүүлэлт тасалдсантай холбоотойгоор Азийн эрчим хүчний компаниуд нүүрсний импортоо сард 2 сая тонноор нэмэгдүүлж байна.
Одоогийн нөхцөл байдал
Ойрхи Дорнодод үүссэн геополитикийн хурцадмал байдлын улмаас Шингэрүүлсэн Байгалийн Хийн (LNG) нийлүүлэлтийн сүлжээ ноцтой тасалдаж, үүний үр дүнд 2026 оны хоёрдугаар улиралд далайн тээврийн эрчим хүчний нүүрсний үнэ хүчтэй өсөлттэй нүүр туллаа. Персийн булан дахь LNG экспортын томоохон төвүүдийн үйл ажиллагаа зогсож, тээврийн гол замууд хаагдсан тул түгшүүрт автсан Азийн эрчим хүчний компаниуд сүлжээнийхээ найдвартай байдлыг хангахын тулд нүүрсээр ажилладаг цахилгаан станцууд руу эргэн шилжиж байна. Эрчим хүчний эх үүсвэрийг ийнхүү олноор нь сольж байгаа үзэгдэл нь эрчим хүчний нүүрсний зах зээлд гэнэтийн бүтцийн эрэлтийн цочрол үүсгэж, өмнөх үнийн уналтыг эргүүллээ.
Тоон үзүүлэлтийн шинжилгээ
Түлш худалдан авах стратегийн энэхүү огцом өөрчлөлт нь дэлхийн түүхий эдийн зах зээлд шууд бөгөөд мэдэгдэхүйц хөдөлгөөнийг үүсгэсэн байна:
- Ньюкастлын эрчим хүчний нүүрсний фьючерс үнэ саяхан 8.6%-иар өсөж, тонн нь 128.70 ам.долларт хүрсэн бөгөөд энэ нь 2024 оны 12 дугаар сараас хойших хамгийн өндөр үнэ болов.
- Морган Стэнли (Morgan Stanley)-ийн шинжээчдийн тооцоолсноор эрчим хүчний хомсдолыг нөхөхийн тулд Япон, Солонгос, Тайвань зэрэг улсуудад сар бүр 1.5-аас 2 сая тонн нэмэлт эрчим хүчний нүүрсний импорт шаардлагатай болж байна.
- Энэхүү огцом өөрчлөлт нь зөвхөн Зүүн хойд Азийн бүс нутаг дахь нүүрсний импортын эрэлтийг 8-10%-иар нэмэгдүүлж буй хэрэг юм.
- Түүнчлэн Катарын LNG-ээс ихээхэн хамааралтай Өмнөд Азийн орнуудын эрчим хүчний компаниуд далайн тээврээр сард 1-1.5 сая тонн нүүрс нэмж импортлох төлөвтэй байна.
Зах зээлд үзүүлэх нөлөө
Монгол Улсын экспортын гол бүтээгдэхүүн нь өндөр өртөгт коксжих нүүрс боловч урд хөрш рүүгээ багагүй хэмжээний эрчим хүчний нүүрс гаргадаг. Далайн тээврийн эрчим хүчний нүүрсний эрэлтийн дэлхийн хэмжээний энэхүү өсөлт нь Ази даяарх нүүрсний илүүдлийг шингээж, үнийн суурь түвшинг дээшлүүлснээр бүс нутгийн зах зээлд гүнзгий нөлөөлж байна. Олон улсын үнэ өсөж буй энэ үед Хятадын эрчим хүч, аж үйлдвэрийн компаниуд дотоодын нөөцөө бүрдүүлэхээр яаравчилж байгаа нь Монголын эрчим хүчний нүүрсний экспортод маш таатай орчинг бүрдүүлж өгнө. Үүнээс гадна, зах зээлийн сүүлийн үеийн анхааруулгад дурдсанаар, Ойрхи Дорнодын асуудлаас үүдэн Австралийн дизель түлшний нийлүүлэлт хомсдвол Австралийн нүүрсний олборлолт саатах эрсдэлтэй. Ийм нөхцөлд нийлүүлэлтийн ачаа болон зах зээлийн давуу тал нь газарзүйн хувьд холбогдсон Монгол болон Хятад зэрэг олборлогчдод бүрэн шилжих болно.
Ирээдүйн төлөв хандлага
Хэрэв Ормузын хоолойн хориг болон нийлүүлэлтийн сүлжээний бусад тасалдал хэдэн сараар үргэлжилбэл суурь ачааллын цахилгаан үйлдвэрлэлд эрчим хүчний нүүрсийг дахин ашиглах нь 2026 оны эрчим хүчний зах зээлийн гол дүр төрх болох магадлалтай. Энэхүү динамик нь эрчим хүчний нүүрсний үнийг түүхэн дунджаас хавьгүй өндөр түвшинд тогтоон барьж, уурхайчдад асар их хэмжээний нэмэлт ашиг авчрах болно. Гэвч нөгөөтэйгүүр, энэ нь Азийн хөгжиж буй орнуудын чулуужсан түлшнээс татгалзах төлөвлөгөөг гацааж, урт хугацааны байгаль орчны зорилтуудаас илүүтэйгээр богино хугацааны эрчим хүчний аюулгүй байдлыг нэн тэргүүнд тавихад хүргэх нь гарцаагүй юм.